Programın Amacı
Madeni yağ programının amacı madeni yağ numunelerinde analizler yapan akaryakıt laboratuvarlarına madeni yağ karşılaştırma programı sağlamaktır. Bu program kapsamında katılımcı laboratuvarlara yılda iki defa madeni yağ numunesi gönderilir ve deney sonuçlarına göre laboratuvarların performansları değerlendirilir.

Programa Katılım
Programa katılım için bir sınırlama bulunmamaktadır. Katılımcı laboratuvarın program için belirlenen analizlerden en az bir tanesini yapabiliyor olması yeterlidir.

Program Organizasyonu
Program iki çevrimden oluşur. Yaz ve kış sezonu deney speklerinin test edilebilmesi amacıyala Mart ve Ekim aylarında düzenlenir.

Zaman Çizelgesi
Çevrimlerin başlangıç, bitiş ve deney sonuçlarının son giriş tarihleri katılımcılara e-posta aracılığı ile bildirilir.

Gizlilik
Programa katılan her laboratuvara bir laboratuvar kodu verilir. Bu laboratuvar kodları ile katılımcılar kendilerine ait sonuçların değerlendirmesini yapabilirler. Laboratuvar kodlarının kime ait olduğu programın yürütücüsü olan Petrol Araştırma Merkezi dışında hiçbir kurum tarafından bilinmez. Bu kodların Petrol Araştırma Merkezi içerisinde de yetkili olmayan personel tarafından bilinmesine engel olacak güvenlik tedbirleri alınmıştır.

Veri giriş sayfasına erişmek isteyen kullanıcının şifresini üst üste beş kez hatalı girmesi durumunda kullanıcı askıya alınmakta; kullanıcının tekrar aktif olabilmesi için Petrol Araştırma Merkezi ile irtaba geçmesi gerekmektedir.

Deney Numuneleri
Madeni yağ numuneleri birer litrelik cam şişeler içinde katılımcılara ulaştırılır. Cam şişeler kargoda nakliye esnasında zarar görmemesi için özel ahşap kutular içine konur.

Kalite Kontrol
Katılımcılara gönderilmeden önce deney numunelerine homojenlik testleri uygulanır. Böylece her katılımcının eşdeğer numune alması sağlanır.

Analitler
Madeni yağ karşılaştırma programında dağıtılan numunelere aşağıdaki deneyler uygulanır:

1. Viskozite (40 ºC)
2. Viskozite (100 ºC)
3. Viskozite İndeksi
4. Parlama Noktası
5. Yoğunluk (15 ºC)
6. Akma Noktası
7. Toplam Asit Sayısı
8. Toplam Baz Sayısı
9. Kalsiyum
10. Magnezyum
11. Baryum
12. Çinko
13. Fosfor

Standart Metotlar
Deneylerin uygulanmasında ISO, EN, ASTM ve TSE gibi standart metotlar kullanılır. Katılımcı laboratuvar, belirtmek şartıyla bunların dışında da bir standart metot kullanabilir. Madeni yağ programında kullanılabilecek standart metotlar şu şekildedir.

Deney Sonuçlarının Girilmesi
Katılımcı laboratuvarların deney sonuçlarını girebilmeleri amacıyla LabKar web sitesinde veri giriş sayfası oluşturulmuştur. Katılımcıların belirlenen tarihler içinde sonuçlarını girmeleri gerekmektedir.

Veri giriş sayfası kullanıcı hatasını en aza indirgemek üzere tasarlanmıştır. Kullanıcı girdileri, sonuç veritabanına kaydedilmeden önce istenilen formatta olup olmadığı kontrol edilir. Girdinin uygun formatta olmaması durumunda kullanıcı uyarılır ve yeniden giriş yapması istenir.

Tanımlanmış Değer
Madeni yağ programı çevrimi tamamlandıktan ve tüm sonuçlar toplandıktan sonra elde edilen veriler analizlenir ve tanımlanmış değer hesaplanır. Tanımlanmış değer katılımcılar tarafından rapor edilen sonuçların "robust" ortalamasıdır. Robust yönteminde tanımlanmış değer hesaplanırken hiçbir katılımcının sonucu elenmez.

Performans Değerlendirmesi
Z-skorları, karşılaştırma programlarında katılımcıların performanslarının değerlendirilmesi için kullanılan yaygın bir yöntemdir. Katılımcının deney sonucu aşağıdaki formül vasıtasıyla z-skora dönüştürülür:

z = (x-X) / σ

Bu formülde,
x: Katılımcı laboratuvarın deney sonucu,
X: Tanımlanmış değer ve
σ: Çevrimin standart sapmasıdır.

σ Programda ölçülen her bir analite ait ilgili standartta belirtilen elde edilebilirlik (R) değerinin 2,8'e bölünmesi ile elde edilen değerdir.

Performans Sonuçlarının Yorumlanması
Z-skorların yorumlanması şu şekildedir:

-2,00 ≤ z-skoru ≤ 2,00	Memnuniyet verici sonuç
-3,00 ≤ z-skoru ≤ -2,01	Şüpheli sonuç
3,00 ≥ z-skoru ≥ 2,01	Şüpheli sonuç
3,01 ≤ z-skoru	Yeterli olmayan sonuç
-3,01 ≥ z-skoru	Yeterli olmayan sonuç

Raporlama
Her çevrim sonunda katılımcı laboratuvarlara birer rapor gönderilir. Raporda çevrime katılan laboratuvarların sonuçları ve z-skorları, tanımlanmış değer, standart sapma, en yüksek değer, en düşük değer ve tanımlanmış değer belirsizliği değerleri her bir analit için belirtilir.

Şüpheli sonuçlar raporlarda “UYARI”, yeterli olmayan sonuçlar ise “ÖNLEM” şeklinde belirtilir.

Ayrıca raporlarda katılımcı laboratuvarın her analit için zaman içinde çevrimlerde elde ettiği tüm z-skorları bir grafik halinde belirtilir.

Raporlar çevrim tamamlandıktan sonra en geç iki hafta içinde katılımcılara elektronik posta vasıtasıyla ulaştırılır.

Broşürü görüntülemek için sisteminizde Adober Reader uygulamasının yüklü olması gerekir. Uygulamayı yüklemek için aşağıdaki düğmeye tıklayınız. Yükleme sayfası yeni bir pencerede açılacaktır.